Archief Frits de Coninck
199319941995199619971998199920002001
16 Kunstenaars uit Brabant
500 jaar Bouvigne
700 jaar beeldhouwkunst
A.r.t.-galerie
Alexander Schabracq
Alexej Von Jawlensky
Amerika
Andy Warhol
Anne Roorda
Arie de Groot
Auke de Vries
BOA
Bart van Hoek
Beelden in het Tongerlohuys
Birgitt van Bracht en Jan Vaes
Breda Fotografica
Carolein Smit
Cees van Gastel
Charles Clough
Charlotte van Pallandt
Crossing Over Changing Places
Cultureel Gekleurd
De Loods
De eigen tijd
Diana Rattray
Edwin Janssen
Edy de Wilde
Filia den Hollander
Frank Van den Broeck
Franse kunst
Franz Immoos
Galerie De Verbeelding
Galerie Kokon
Galerie Liesbeth Lips
George Steinmann
Ger Dekkers
Germinations
Gert Rietveld
Hans Klein Hofmeijer
Hans Mutsers
Helen Vergouwen
Jaap de Vries 2
Jack Poell
Jeff Wall
Joelle Tuerlinckx
Johan Claassen
John Baldessari
John van Gils
Jos Dirix
Karel Goudsblom
KunstRAI
MUHKA
Man Ray
Marijke Hooghwinkel
Martin van Vreden
Maud Verbruggen
Michael Ryan
NBKS
NBKS fotowerk
Nigel Kent
Orna Wertman
Paladino
Panamarenko
Park Middelheim
Paul Beckers
Peter Oosterbos
Philippe Cazal
Pjotr Mueller
Portretten uit de 17e eeuw
Quintijn van Eyk
Remko Schultheiss en Roel QoQo
Rene Magritte
Renee Rohr
Roman Cieslewicz
Roni Horn
Rotterdam in de jaren zestig
Simcha Roodenburg
Sjef Voets
St.-Joost
Teunn Nijkamp
Tom Molenaars
Tvadar Csontvary
Varia
Veronica Hustinx
Watt
Wereld op zolder
Willy Looyen
Wolfgang Laib
Wolfslaar
Zomer in Boymans







Roman Cieslewicz Dertig jaar grafische vormgeving in De Beyerd door een en dezelfde hand, vanuit veranderende artistieke opvattingen maar vooral van hoge kwaliteit. Zaal na zaal, muur na muur en vitrine na vitrine. Het gaat over de tentoonstelling van de PoolsİFranse vormgever Roman Cieslewicz (1930) die een overzicht geeft van dertig jaar grafische vormgeving. Een tentoonstelling die tot stand is gekomen in samenwerking met het Centre Pompidou in Parijs. Een rondgang door de zalen van De Beyerd voert langs affiches en boekomslagen die soms heel bekend zijn en die opvallen door hun vertrouwdheid. Maar het meeste is voor Nederland nieuw, voor een andere plaats en een andere cultuur ontworpen. En toch, er is ook dan sprake van een ongewone gewoonheid. Wat gewoon is, dat is het medium: het affiche, met name. Je beseft ineens dat je levend in de bewoonde Westeuropese wereld overal om je heen affiches ziet. Iedere persoon of instelling die denkt publiekelijk wat te zeggen te hebben, doet dat bij voorkeur per affiche. Een goedkoop en democratisch middel, waarvan de overdaad de doeltreffendheid overigens nogal is gaan schaden, de laatste tijd. Winkeldeur, muppie, muur, raam, etalage: geen ogenschijnlijk lege plek blijft onbenut om te plakken. Het affiche is de verpakking geworden van onze stadscultuur. Die vaststelling brengt ons direkt bij het ongewone van deze presentatie. Hier in De Beyerd zie je een massa drukwerk bij elkaar van ongewone kwaliteit. De ogen die gewend zijn geraakt aan de erosie van grafische kwaliteit die we om ons heen zien, worden nu aangenaam getroffen door een hoog artistiek niveau dat dus ook mogelijk is. Wat je ziet is een overzicht van dertig jaar. Hot news zijn de gedrukte teksten bijgevolg niet meer. Ze zijn de beperkende aktualiteit ontstegen en informatief hebben ze dus niet veel waarde meer. De teksten van de affiches zijn puur grafische vormgeving geworden, samen met de illustraties, catalogi enz. Het drukwerk is daarmee beeld geworden. Roman Cieslewicz is in 1930 geboren in Polen, waar hij heeft gestudeerd aan de Academie voor Schone Kunsten in Krakau. Hij is oud genoeg om in zijn begintijd nog beinvloed te kunnen zijn door het Constructivisme. Deze kunstopvatting was in aanvang niet eens bedoeld als een stijl of een kunstvorm op zichzelf. Ze was heel direkt verbonden met het revolutionaire communisme en wilde niets te maken hebben met de esthetiek van de aristocratie. Heldere, eenvoudige vormen met een puurheid die de elementaire vorm eigen is en vooral geen ornamentiek en tierelantijnen van de kunst uit het verleden. De kunstenaar moest een bijdrage leveren aan de fysiek en intellectuele behoeften van de maatschappij. Hij maakte daartoe gebruik van machinale produktie, architectonische technieken en grafische en fotografische middelen. In dat politieke en culturele klimaat stond de wieg van ontwerper Cieslewicz, en die afkomst is nog altijd zichtbaar. In de jaren zestig is Cieslewicz naar Parijs gegaan en werd art director van het vrouwenweekblad Elle. Zijn roem ontwikkelde zich snel. In de jaren zeventig raakte Frankrijk overspoeld met de beelden van Cieslewicz. Zijn grafische werk had een grote invloed op het culturele en politieke leven. De geest van moderniteit waarvan Frankrijk in de ban was, gistte ook in hem. Naast werk in opdracht maakte hij ook kleine fotoİcollages die hij als vrij artistiek werk in galeries tentoonstelde. Een aantal daarvan hangt ook in De Beyerd. Een collage van hem is een vrij spel met bestaande beelden. Niets is veilig voor zijn beeldgeile handen, en zeker niet als het motieven zijn uit de Renaissance. Zijn manier van analyseren en monteren zorgt voor een desorientatie in onze voorstelling van de Renaissance. In 9 fotografische bewerkingen van het portret van Mona Lisa speelt hij met een monument uit onze cultuur. Hij knipt een reep uit haar gelaat, verdubbelt of verdrievoudigt de neus, hij zet de schedel schuin op het hoofd of monteert het gezicht van een ander in de figuur van Mona Lisa. Niets is heilig. Roman Cieslewicz is een regisseur die beelden zoekt en maakt en die door montage op een andere plaats zet. Bij voorkeur op een plaats waar ze nog nooit gestaan hebben. Het is de vrije associatie die blote voeten onder een viaduct zet of een schedel toont waar je een vagina verwacht. Dat is een spel dat vooral te begrijpen valt in het zicht van zijn uiteindelijke boekomslagen, affiches, illustraties enz. Dan gaat het erom dat de ontwerper dat ene pakkende beeld vindt en een kernachtige tekst. Tekst en beeld: helder en eenvoudig van vorm, maximaal van uitdrukkingskracht. Geen letter teveel, geen beeldelement te weinig. Vooral het affiche dat snel bekeken wordt, moet het hebben van een grote effectiviteit. Het is naar buiten gericht, en dat is een groot cultureelİsociologisch verschil met het conventionele kunstwerk dat allereerst in zichzelf bestaat. De grafisch ontwerper is veel meer communicatief: hij zet het publiek aan, roept op, kritiseert, informeert, beledigt en zo meer en altijd langs de kortste weg. Elke omweg ontkracht de boodschap. In een blik moet de boodschap duidelijk zijn en daarom is het beeld zo belangrijk. Deze tentoonstelling van grafische ontwerpen van de invloedrijke Cieslewicz versterkt het pleidooi voor een apart museum in Nederland met een vaste collectie. En waar anders dan in de ruimte van De Beyerd ? Het is de enige kunstinstelling die geregeld en van niveau grafische vormgeving toont. Maar geen eigen collectie kan opbouwen. Direkter nog dan de beeldende kunst waar ze een bloedband mee heeft, geeft de grafische vormgeving een beeld van een tijd, via middelen die heel dicht bij ons liggen en waar we dagelijks mee te maken hebben, of we willen of niet. Roman Cieslewicz in De Beyerd tot 31 oktober, Boschstraat 22, Breda.