Archief Frits de Coninck
199319941995199619971998199920002001
Adriaan Seelen
Alex Kiefmeijer
Anish Kapoor
Ben Hoezen
Birgitt van Bracht 2
Boymans-van Beuningen
Cady Noland
Carel Visser
Caro
Chassetheater
Cultureel Gekleurd
Dada
De Pont
De Ringeloor
De stadscollectie
Desert Tracks
Drie vrouwelijke schilders
Edy de Wilde
Elly Stegeman en Ludo Bekkers
Emile van der Kruk
Enk de Kramer
Eric Hirdes
Erik Prins
Eugeen van Mieghem
Giorgio Morandi
Grafiek in het Tongerlohuys
Hannema
Hans Landsaat
Hans Luiken
Het portret
Het verhalende
Huub Bruls
Ignatiusziekenhuis
Jaap de Vries
Jacques van Alphen
Jan Andriesse
Jeanne Munsterman
Jeroen Doorenweerd
Jiri Kolar
John van Gils
Jos Blersch
Kars Persoon
Klaar van der Lippe
Kopper en Van Ham
Kunst van Vlaanderen en Spanje
Laatmiddeleeuwse prenten
Lokaal 01 - 1
Lokaal 01 - 2
Luc Tuymans
MUHKA
Marijke Fitz Verploegh
Martje Verhoeven
Matthew Barney
Michel van Overbeeke
NBKS 1
NBKS 2
Naus en Kleinepier
Nederlandse tekeningen 2e helft 19e eeuw
Nieuwe beelden
Noordbrabants Museum
Paul Thek
Per Kirkeby
Piet Berghs
Piet Dieleman
Pyke Koch
Reinoud van Vught
Richard Price
Rob Mohlmann
Rob Moonens
Simon Benson
Stadscollectie Breda, deel I
Textiel
Thierry de Cordier
Tina Onna
Tom Wesselmann
Ton Slits
Tongerlohuys
Toon Kuypers
Torsten Haake-Brandt
Un cercle d'amis
Voorwaar
Wainer Vaccari
Walter Swennen
Wolfslaar
Wouter van Riessen







Grafische technieken Het Tongerlohuys in Roosendaal toont in een kleine expositie een viertal grafische technieken zoals toegepast door beeldende kunstenaars. Denkend vanuit de samenhang die een tentoonstelling veronderstelt ligt de nadruk inderdaad op de verschillende vormen van grafiek: ets, houtsnede, litho en droge-naaldets. En niet op de artistieke verwantschap tussen de beeldende kunstenaars van wie divers werk aan de muur hangt. Lucebert, Jan Cremer, Vincent van Ojen, Suzanne Hartmans, Guillaume Le Roy en Ronald Tolman hebben helemaal niks met elkaar, in ieder geval niet als kunstenaar. Het werk loopt uiteen in artistiek gehalte, in thematiek, in stijl, in intensiteit. Maar dat hindert niet. Als je deze presentatie bereid bent te zien als een educatieve daad, want die bepaalt het verband, dan valt er veel interessants te zien. Hoe beperkt het overzicht ook is. Altijd aangrijpend is het werk van Lucebert, in welke context dan ook. Er hangen bladen van hem uit 1994, de laatste uitdrukkingen van een veelzijdige verbeelding die altijd de mens betrof. Lucebert, de keizer der Vijftigers, een groot dichter, een groot tekenaar en schilder, overleed in mei 1994. Zijn werk ging overal over, maar altijd over de mens. De mens die grijnslacht, die zijn aangezicht schendt, die vertwijfelt en verwondert, die grote ogen opzet naar de wereld die hij ook de tanden laat zien. Het verhaal van de mens dat hij dicht in zijn tekeningen en tekent in zijn gedichten, daarvan is een fractie zichtbaar in het Tongerlohuys, maar een mooie fractie. Die paar bladen laten de twee kanten zien waartussen zijn hand voortdurend kantelt; het naturalisme versus het schematisch karikaturale. Het naturalisme laat die mens kwetsbaar en zoekend zien, een beeld dat speelt met beelden, in afwachting van wat kan gebeuren. En karikaturaal getekend is de voorstelling onthullend, grimmig, bespottelijk, om te lachen zo verknipt. Lucebert etst zoals hij tekent. Zoekend, aarzelend en toch genoegen nemend met de lijn zoals hij vanuit de etsnaald wordt bedoeld en door het etszuur tot leven wordt geroepen. En tussen de lijnen veel wit wat een mooie leegte geeft. Het etsen is bij uitstek en van oudsher een grafische techniek die het kunstenaars mogelijk maakt snel en schetsmatig hun ideeen uit te voeren. De etstechniek is een vorm van diepdruk die toegepast wordt vanaf het begin van de zestiende eeuw. De etsplaat wordt bedekt met een zuurbestendige laag die plaatselijk wordt weggenomen zodat het zuur waarmee de plaat in aanraking komt alleen daar het metaal kan aantasten. Het beeld is spiegelbeeldig en verdiept in de plaat aangebracht. Met inkt gevuld levert dat beeld tenslotte de afdruk op. Kenmerkend voor de ets zijn het altijd wat vloeiende karakter van de lijnen ontstaan door het uitbijten van het zuur, dat nooit zo'n scherpe lijn kan opleveren als de gegraveerde lijn. De ets is dan ook wat meer tekenachtig en lijkt wat minder gedrukt. Dat maakt ook dat de etsen van Lucebert eruit zien als z'n tekeningen, dezelfde stijl, dezelfde beweeglijkheid, dezelfde schetsmatigheid. Vincent van Ojen, nog betrekkelijk jong in dit gezelschap, gebruikt de oeroude houtsnede. En eigenlijk op de manier van het schilderij. Het blad is bij hem tot aan de rand toe gevuld, met bloemen, fruit, of wat zich laat aanzien als een tafereel een het strand. Hij gebruikt een soort hout voor zijn werk dat nog een duidelijke nerf toont. Het maken van de houtsnede is bij hem zo zichtbaar dat dat proces het antwoord beperkt op de vraag wat er precies te zien is. Het enig goede antwoord op die vraag is een houtsnede van Vincent van Ojen. De houtsnede is een vorm van hoogdruk in hout waarbij de kunstenaar met messen en gutsen die delen wegsnijdt die niet tot het beeld behoren. Het beeld komt zodoende hoger te liggen dan wat niet afgedrukt wordt. Van Suzanne Hartmans, geboren in 1969, opgeleid aan St.-Joost in Breda, hangen er droge-naaldetsen. Met een naald wordt de tekening direkt gekrast in een metalen plaat en wordt er dus geen gebruik gemaakt van een inbijtend zuur. Daarom is het ook geen echte ets. De bramen die bij het krassen ontstaan leveren bij het afdrukken in inkt een typische lijn op die de droge-naaldets onderscheidt van de ets of de gravure. Het tweede dubbeltalent in dit gezelschap is Jan Cremer met zijn litho's, tegenwoordig de populairste grafische techniek. En de meest eenvoudige, vandaar wellicht. Het is een vorm van vlakdruk waarbij het beeld in vetkrijt of vette inkt rechtstreeks op een steen wordt getekend en vervolgens wordt afgedrukt op papier. In het werk van Jan Cremer, schrijver en schilder, vallen zijn ego en Nederland samen. Jan Cremer schrijft over Jan Cremer en schildert het beeld van Holland zoals Amerikanen dat hebben, het cliche dus. Zijn litho's gaan over tulpen en over niks anders, ook voor hem een uitstekend exportprodukt. Grafiek in het Tongerlohuys, Molenstraat 2, Roosendaal; tot 24 april, open dinsdag- t/m zondagmiddag