Archief Frits de Coninck
199319941995199619971998199920002001
't Tongerlohuys
Ad van Haandel
Anthony Caro
Arja Hop
Carel Blotkamp
Carel Visser
Carola Popma en Hans Klein Hofmeijer
De Tuin der Verbeelding
De tekening als omweg naar het beeld
Documenta 10
Dominique Ampe
Echtpaar Mols
Eigentijdse kunst uit China
Eigentijdse kunst uit Israel
Eigentijdse kunst uit Uganda
Figuratieve kunst
Galerie Esprit
Georges Vantongerloo
Giuseppe Penone
God in de Nederlandse beeldende kunst
Grafiek aan weerszijden van de grens
Hans Broek
Hans Broek 2
Henk van den Berg
Henri Jacobs
Het vernuft
Hubert Damisch
Jan Fabre
Jan Vanriet
Jan Vosters
Jean-Marc Spaans
John Koermeling
Klaas Gubbels
Korrie Besems
Kunst in 't Kijkhuis
Lebuin d'Haese en Paul Beckers
Loek Grootjans
Lokaal 01
Lokaal 01 - 2
MUHKA
Marcel Maeyer
Marion Lambert
Mark Outjers
Michael Kirkham
NBKS 1
NBKS 2
NBKS 3
NBKS 4
NBKS 5
Norbert Prangenberg en Herbert Hamak
Ossip
Piet Berghs
Rob Scholte
Ronald Zuurmond
Sal Meijer
Sint Joost
Sol Sneltvedt
Tijdloze geheimzinnigheid
Trudy Peeters en Rolf ter Veer
Vincent Mentzel
Vrouwelijke schoonheid
Wide White Space
William Speakman
Wim Delvoye
Yarre Stooker







De illusie van Jean-Marc Spaans Als je er vanuit gaat dat een foto een beeld vastlegt van iets dat op enig moment op een bepaalde plaats in onze werkelijkheid bestaat, dan word je door Jean-Marc Spaans in zekere zin misleid. Wat we op zijn foto’s aan lichtbeelden zien, kan alleen maar waargenomen worden door het camera-oog en nooit door het oog van ons zelf. De optische waarneming via ons oog gaat te snel om datgene te kunnen zien, wat Spaans zijn camera laat zien. En toch, we zien op de foto’s een object, laat ik het voorlopig zo maar noemen, in kleur en licht en wij zouden zweren dat het bestaat. Wat Jean-Marc Spaans (1967) doet is het uiterst langzaam bewegen van een gekleurde TL-buis door de verduisterde ruimte, zodanig dat hij een figuur uitvoert. Door de sluiter van de camera secondelang open te houden maakt hij een tijdopname van de bewegingen van het licht. De opeenvolgende bewegingen worden door toedoen van de tijd in één beeld vastgelegd, dat is de foto die wij zien. Op die foto zien we de illusie van een beeld in de ruimte, een zelfstandige, concrete vorm die we met eigen ogen kunnen waarnemen, maar dan wel via de foto. Hij heeft de opnames gemaakt op de vloer van zijn atelier, in zalen van museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam en in hotelrestaurant New York, eveneens in Rotterdam. De lichtbeelden in het atelier hebben de gedaante van grote platen op de grond, met hier en daar een uitsparing. In Boijmans zijn het vooral verticale bewegingen met de TL-buis, het heel traag optillen van de lichtbron vanaf de vloer tot menshoogte wat op de foto het idee geeft van een klein, licht hok in de grote ruimte. Het licht is zo fel dat de figuur van de kunstenaar achter de sluier van licht verborgen wordt, maar wie goed kijkt ziet nog wel de schimmige gestalte die opgaat in de ruimte tussen donker en licht. Er hangt bij Kunstkader in Bergen op Zoom een foto waar de figuur van Spaans heel duidelijk te zien is. En dat is de foto waarop hij zittend op een gewone stoel zijn voorzijde overdekt heeft met een gordijn van glaswol waaronder een lamp is gezet. Het glaswol geleidt het licht heel gelijkmatig over de volle lengte waardoor het de contouren van de zittende gestalte zijn die uitgelicht worden en het beeld vormen. Deze fotografische beelden zijn samengesteld uit licht en tijd. Twee componenten die etherisch zijn van karakter en net zo goed onmisbaar. Zonder licht, zonder tijd is geen waarneming en eigenlijk ook geen leven denkbaar. Hoe abstract en ongrijpbaar met name het begrip tijd ook is, Spaans maakt ze beide zichtbaar in een echte vorm die wij zien maar die buiten het fotopapier niet bestaat. Zo samen zijn ze toch de volmaakte illusie. Als hij een lichtbalk beurtelings een verticale en een horizontale beweging laat maken en bovendien de balk heel geleidelijk een slag draait, dan zien wij dankzij de lange sluitertijd een trap met zeven treden die helemaal los in de ruimte staat en bijgevolg niks verbindt. Het is louter vorm binnen de waarneming van de foto. Kunstkader is geen galerie in de traditionele zin van het woord. Het is allereerst een particulier bureau voor advies en bemiddeling in kunstzaken, dat in relatie tot dat werkterrein en dus ook in dienst daarvan tentoonstellingen organiseert. Deze presentatie van autonome foto’s van Jean-Marc Spaans sluit aan bij de licht-installatie die hij gemaakt heeft op de voorgevel van het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Op 10 december van het afgelopen jaar heeft hij het beeld van Christoffel dat in een nis boven de toegang staat voorzien van en aureool in rood en de toegang zelf gemarkeerd met blauwe lampen. Voor een keer werd de middeleeuwse legende van Cristoffel een eigentijds beeld, op initiatief van de Bergense galeries. Kunstkader, Antwerpsestraat 27, Bergen op Zoom. Open vrijdag van 1 tot 5 en de tweede zondag van de maand. Verder op afspraak (0164-245767)