Archief Frits de Coninck
199319941995199619971998199920002001
Anne van de Pals en Peter Buggenhout
Bloemen in het fin de siecle
Corry van Heijst
Een Spaans drieluik
Franz West
Galerie De Verbeelding
Hannelore Houdijk en Michiel Verheggen
Hilarius Hofstede
Ilya Kabakov
Jan Roeland
Leon Spilliaert
Lokaal 01
Martin Riebeek
Menashe Kadishman en Job Hansen
Michel Huisman
Prenten uit de Renaissance
Sint Joost
Tytgat







Lokaal 01 Marnix de Nijs, beeldend kunstenaar uit Rotterdam, heeft twee weken met een camera in Breda rond gelopen en gefilmd. Zonder met mensen in contact te treden, zonder toesteming te vragen aan hen die hij in het filmbeeld heeft gevangen. De beelden heeft hij gecomprimeerd tot een film van vier en een halve minuut en vergezeld van het bij horende straatgeluid als een object geďnstalleerd in de grote zaal van Lokaal 01. De film heet Local Penetration. Door de mensen te vangen penetreert hij in het stadsbeeld. We zien achtereenvolgens twee zwervers op hun vaste stek in de Veemarktstraat in Breda, slenterende stadswachten, twee meisjes die het na wat gedraal op een lopen zetten als om de rondspiedende camera te ontvluchten en een verkoper in de damesmode zaak Depeche Mode in de Halstraat. Tussen die voor een Bredanaar vertrouwde beelden door heeft hij enkele sequenties gemonteerd uit de film The French Connection. Het procédé op zich zelf is eigenlijk al te gemakkelijk. Het is net geen candid camera: de mensen die gefilmd worden, kunnen zien dat er een camera op hen gericht is. Maar omdat Marnix de Nijs geen relatie aangaat met de mensen die hij wil gebruiken voor zijn project, dus hen ook niet om toestemming vraagt, figureren de mensen huns ondanks. Daar zit iets toevalligs in, het is betrekkelijk anoniem, althans zeker voor de filmer die in de stad Breda onbekend is, het heeft ook iets ongemakkelijks en wellicht iets onoorbaars. Kun je zo maar mensen die daar misschien helemaal niet van gediend zijn, op film vastleggen en die film in een betrekkelijk publieke ruimte projecteren ? De gefilmden geven daar klaarblijkelijk geen eenduidig positief antwoord op, gezien hun reacties. Op dat punt gekomen begint de film interessant te worden, voor de kijker wel te verstaan. De ongemakkelijke houding van de mensen is als een spanning voelbaar in de presentatieruimte van Lokaal 01. Je ziet daar de beelden in een kunstmatige omgeving, losgemaakt van de straat waar ze thuishoren. Dat schept ruimte voor een zekere beschouwing. De zwervers reageren met een opmerking geprikkeld op de camera en De Nijs laat ze verder met rust. De meisjes zetten het op een lopen en je beleeft dat heel letterlijk mee. De Nijs heeft met zijn camera op de schouder meegelopen en dat levert een wirwar aan schokkerige beeldfragmenten op die hij bovendien ook nog versneld heeft weergegeven. Je bent de meisjes dus ook letterlijk even kwijt. De verkoper van de modezaak is nogal close in beeld, we volgen zijn blik en zijn bewegingen. Langzaam maar zeker zie je hoe hij zich bewust wordt van het feit dat hij gefilmd wordt zonder te weten door wie en waarvoor. Zijn werk in de winkel staat hem kennelijk niet toe dat hij wegloopt en zich voor even verbergt. Dus zie je zijn niet helemaal geslaagde pogingen om zich van de onveilige camera af te wenden. Dit verhaal is toch te eenvoudig en te makkelijk. De filmer blijft duidelijk buiten schot: hij kent de stad niet, de stad kent hem niet. Het enige interessante aspect is dat van de communicatie: waar die geheel afwezig is tussen filmer en object, ontstaat ze juist tussen kijker en film. Je voelt wat de mensen op de film voelen, met voorbijgaan van de filmer. In de bovenzaal bevinden zich de rekwisieten van een performance die op de openingsavond heeft plaatsgevonden. De Belgische beeldend kunstenaar Vandendorpe heeft daar vier modellen beschilderd die gezeten waren in een iglo van bekalkt plastic. De thrill was die van een nu bijna ouderwets soort happening waar het publiek heel direct bij betrokken kan zijn. De iglo’s op schragen en de twee stoelen met een reuzenzeeschelp waar je de zee in kunt horen ruisen, staan er nu in alle verlatenheid zielloos en doelloos bij. Lokaal 01, Kloosterlaan 138, Breda. De presentatie van De Nijs en van Vandendorpe duurt tot 15 februari en is te zien van donderdag t/m zondag van 1 tot 5 uur.